Merdivenaltı Forex nasıl önlenir?

Tezgah üstünde işlem gören kaldıraçlı spekülatif ürünlerin bireysel yatırımcılara sunulması, ekonomik kamu yararı gözetilerek yasaklanmalı, dediğimizde, bir grup, özellikle de yetkili “forex” satıcıları, böyle bir yasağın bu işlemleri merdiven altına iteceği görüşündeler. Ancak yeterli önlem alınması halinde bu kaygıların bir karşılığı yok.

Yurt dışı yetkisiz “forex” satıcılarının Türkiye’de yerleşik tüketicilere hizmet sunabileceği tek mecra internettir. Bu firmalar tarafından oluşturulan web siteleri ne kadar süreyle erişime açık kalır ise, firmalar o kadar çok müşteri toplarlar. SPK, her ne kadar bu sitelere erişim engeli getiriyor olsa da, yetkisiz bir forex satıcısının web sitesi en az 1 ay erişime açık kalmaktadır. Bu, merdivenaltı “forex” ile mücadelede son derece yetersiz bir müdahale süresidir. Halbuki Türkiye’de yayın yapan müstehcen siteler, yıllardır 1 günden az bir süre içinde, herhangi bir hüküm istihsaline gerek olmaksızın, idari tedbir ile erişime kapatılmaktadır. Benzer şekilde, “forex” sitelerine de idari tedbir uygulanabilir ve bu suretle ilgili yayınlar 4 saat içinde erişime kapatılabilir. Bunun için gerekli teknik ve hukuki altyapı Türkiye’de mevcut ve hazırdır. Yetkisiz “forex” satıcılarının erişim kaynaklarına yapılacak işbu saatlik müdahaleler, merdivenaltı forex’in kökünü kazıyacaktır. Bu kadar net.

Dolayısıyla yetkili “forex” satıcıları tarafından ortaya atılan iddia ve kaygılar boşunadır. Bu firmalar, kendi lisanslarını kaybetmemek için merdivenaltı “forex” korkusu yaymaktadır.

Elektronik “forex” piyasası, profesyonel yatırımcılar tarafından “hedging” ve “arbitraj” amacıyla kullanılmaktadır. Bu amaçlar, bireysel yatırımcıların ihtiyaçlarını ve bilgi düzeylerini aşan karmaşık metodolojilerdir. Tezgahüstü “forex”, bireysel yatırımcılar için ancak spekülatif, yani bahis amaçlı olarak kullanılabilir. Fakat sermaye piyasası araçlarının tüketicilere bahis amaçlı olarak sunulması aracılık faaliyetinin doğasına aykırı olduğu gibi sermaye piyasalarının varlık nedeni olan kalkınmayı destekleme amacına da tamamen karşıttır. Bu sebeplerle, Türkiye’de kaldıraçlı ürünlere katılımın sadece “profesyonel” müşteriler ile sınırlı tutulması ekonomik kamu yararının bir gereğidir. Bu sınırlama sonucunda “forex” işlemlerinin merdiven altına kayması muhtemeldir ancak bu tehlike önlenemez değildir. Katalog suç kapsamında uygulanacak idari tedbir kararları ile merdiven altı “forex”in %100’e yakın oranlarda önlenmesi mümkündür.